Burgemeesters Dordrecht en Oudewater bezoeken steden Eerste Vrije Statenvergadering

Begin van de notulen van de Eerste Vrije Statenvergadering (Nationaal Archief, Den Haag)

Woensdag 16 mei bezoeken burgemeester Kolff van Dordrecht en burgemeester Verhoeve van Oudewater de steden die van 19 tot en met 23 juli 1572 deelnamen aan de Eerste Vrije Statenvergadering in Dordrecht. Zij starten hun rondgang in Gorinchem.

De Eerste Vrije Statenvergadering is een belangrijke gebeurtenis in de Nederlandse geschiedenis, tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Willem van Oranje was al enkele malen de strijd aangegaan met het Spaanse gezag in de Nederlanden, toen op 19 juli 1572 op zijn verzoek delegaties van 12 steden bijeenkwamen in het Augustijnenklooster in Dordrecht. Met de vergadering wilde Oranje meer steun en financiering krijgen voor zijn vrijheidsstrijd. Dit lukte: Willem van Oranje werd hersteld in zijn functie van stadhouder van Holland. Ook werd tijdens de vergadering de door Oranje gewenste vrijheid van godsdienst opgetekend.

Een nieuwe staat en vrijheid van godsdienst
Deelnemende afgezanten aan deze historische vergadering waren edelen, burgemeesters en schepenen uit Dordrecht, Alkmaar, Edam, Enkhuizen, Gorinchem, Gouda, Haarlem, Hoorn, Leiden, Medemblik, Monnickendam en Oudewater. Ook de watergeuzen, vrijbuiters die zich aansloten bij de opstandelingen, waren vertegenwoordigd, evenals een afgezant van Willem van Oranje.

De vergadering wordt gezien als een eerste stap op weg naar een onafhankelijke Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een vroege voorloper van het huidige Nederland. De Staten van Holland vergaderden bovendien over een tolerantere houding ten opzichte van andere geloven, en legde zo een basis voor de hedendaagse vrijheid van geweten en geloof.

“Wij vinden het belangrijk om aandacht te blijven vragen voor tolerantie en verdraagzaamheid. Samen met de andere 11 steden, willen we hierover met elkaar in gesprek en van elkaar leren. Deze bliksembezoekjes zie ik als een start naar hopelijk een mooi vervolg met meer samenwerking.”

Het belang van de Statenvergadering in 2018
De delegatie vertrekt in de vroege ochtend van 16 mei vanuit Dordrecht en zal een voor een de eerdergenoemde steden aan doen. Ook Delft wordt bezocht, omdat deze stad in 1572 als eerste de notulen meteen na de Eerste Vrije Statenvergadering heeft ondertekend. In elke stad zal een ontmoeting op het stadhuis plaatsvinden met de huidige plaatselijke burgemeester. Daarbij wordt door de burgemeesters een moderne vertaling van de notulen van 19 juli 1572 ondertekend. Dit om het belang van de Eerste Vrije Statenvergadering kracht bij te zetten en aandacht te vragen voor vrijheid en tolerantie anno nu.

Ondertekening door koninklijk paar
Eerder, op Koningsdag 2015 in Dordrecht, is deze tekst al ondertekend door Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima bij de opening van museum Het Hof van Nederland. Dit museum rond het thema vrijheid is gevestigd in het oude Augustijnenklooster, op de plek waar de Eerste Vrije Statenvergadering plaatsvond en waar deze historische gebeurtenis kan worden herbeleefd. Peter Schoon, directeur van Het Hof van Nederland en het Dordrechts Museum, reist ook mee met het gezelschap. “In feite is de Eerste Vrije Statenvergadering een ontbrekende pagina in de geschiedenisboeken van ons land. Een belangrijke mijlpaal die notabene in het blad Quest door vooraanstaande historici is uitgeroepen tot de belangrijkste dag uit de geschiedenis.”

Viering en herdenking op 19 juli
Burgemeester Kolff zal zijn collega’s ook persoonlijk uitnodigen om op 19 juli 2018 bij de viering en herdenking van de Eerste Vrije Statenvergadering in Dordrecht aanwezig te zijn.
De festiviteiten zullen plaats vinden bij museum Het Hof van Nederland en de aangrenzende Kloostertuin. Naast een officieel programma is er tijdens dit stadsevenement een barbecue en zal er ruimte zijn voor opinie, muziek en andere kunstvormen. Dit evenement zal jaarlijks in Dordrecht gehouden worden met als vooruitzicht dat het in 2020 450 jaar geleden is dat de Eerste Vrije Statenvergadering plaatsvond.